Europese verkiezingen 2014

Inhoud

Europese verkiezingen 2014

Deelnemende Nederlandse partijen en hun programma's

Europartijen en –fracties

Overzicht europartijen, 2014

Overzicht fracties in het Europees Parlement, 2009-2014


Europese verkiezingen 2014

Op 22 mei 2014 worden voor de achtste keer Europese verkiezingen gehouden. In 1979 was het de eerste keer dat de kiezers van wat toen nog de Europese Gemeenschap heette (en sinds 1993 de Europese Unie) rechtstreeks hun vertegenwoordigers voor het Europees Parlement konden aanwijzen. De verkiezingen worden om de vijf jaar gehouden, in een toenemend aantal lidstaten van de EU (dit jaar 28). Bij de komende verkiezingen gaat het om 751 zetels, waarvan er 26 aan de Nederlandse partijen zijn toebedeeld. De animo bij de kiezer in Nederland is flink teruggelopen: de opkomst daalde van ongeveer 58 procent bij de première in 1979 tot 30 procent in 1999. Bij de verkiezingen in 2004 steeg het aandeel van de kiezers die hun stem uitbrachten weer naar 39 procent; in 2009 bedroeg de opkomst bijna 38 procent.

Europartijen en -fracties

Bij de Europese verkiezingen strijden nationale partijen op basis van nationale kiesstelsels binnen de lidstaten van de Europese Unie om een bepaald aantal zetels. De meeste van die nationale partijen zijn aangesloten bij Europese politieke partijen, europartijen geheten. Sinds het Verdrag van Maastricht van 1992 hebben deze als taak bij te dragen ‘tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de wil van de burgers van de Unie’. Erg goed slagen zij hierin nog niet, mede omdat de nationale lidpartijen vaak niet bereid zijn reële zeggenschap over te dragen aan de europartijen. Onlangs heeft het DNPP in samenwerking met het Montesquieu Instituut in een policy paper voorstellen gedaan hoe de europartijen een meer betekenisvolle representatieve rol zouden kunnen spelen in het Europese politieke proces.

De wortels van de europartijen liggen in de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen in ideologisch opzicht geestverwante nationale partijen zich (hechter) aaneensloten in verband met de eerste rechtstreekse verkiezingen voor het Europees Parlement in 1979. Zo ontstonden in die tijd de Confederatie van Socialistische Partijen in de Europese Gemeenschap (later omgedoopt tot de Partij van de Europese Sociaaldemocraten; PES); de Federatie van Liberale en Democratische Partijen in de Europese Gemeenschappen (tegenwoordig Alliantie van Liberalen en Democraten in Europa; ALDE); en de christen-democratische Europese Volkspartij (EVP). In 2014 werden dertien van deze zogeheten ‘europartijen’ door het Europees Parlement erkend, met als gevolg dat zij financiële subsidie ontvangen.

Het overgrote deel van deze europartijen is vertegenwoordigd in het Europees Parlement door een eurofractie. Hierin werken de europarlementariërs die dezelfde politieke overtuiging zijn toegedaan, binnen één verband in het Europees Parlement samen om gezamenlijk invloed uit te oefenen op het Europese beleid. De fracties bestaan op hun beurt weer uit nationale ‘delegaties’, waarin de afgevaardigden van meer dan honderd nationale politieke partijen zijn vertegenwoordigd. In de periode 2009-2014 hebben zeven fracties zitting in het Europees Parlement. Daarnaast is er nog een groep niet-ingeschrevenen, waarvan de PVV-delegatie deel uitmaakt.

De europartijen stellen voor de Europese verkiezingen hun eigen verkiezingsmanifest op. De meeste Nederlandse lidpartijen komen vaak zelf ook met hun program, evenals de aan de Europese verkiezingen deelnemende partijen natuurlijk die niet bij een europartij zijn aangesloten. Al met al krijgen de Europese verkiezingen mede hierdoor vaak een nogal nationaal karakter.

Zie voor de historische ontwikkeling van de europartijen en hun voorlopers: G. Voerman, ‘Partijformaties op Europees niveau. Van federaties naar europartijen’, in: idem (red.), Jaarboek 2007 Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (Groningen 2008), 191-221.
 

Overzicht fracties in het Europees Parlement, 2009-2014

Afkorting (Eng.)Naam Verbonden EuropartijNederlandse delegatiesZetels van lidpartijen in het EP (2009) 
EngelsNederlands
EPPEuropean People's PartyEuropese VolkspartijEPPCDA274
S&DProgressive Alliance of Socialists and DemocratsProgressieve Alliantie van Socialisten en DemocratenPESPvdA195
ALDEAlliance of Liberals and Democrats for EuropeAlliantie van Liberalen en Democraten voor EuropaALDE
EDP

D66
VVD

85
ECREuropean Conservatives and ReformistsEuropese Conservatieven en HervormersECR
ECPM
ChristenUnie56
EG-EFAEuropean Greens-European Free AllianceEuropese Groenen/Europese Vrije AlliantieEGP
EFA
GroenLinks58
GUE-NGLUnited European Left-Nordic Green Left Europees Unitair Links/Noords Groen LinksEL
EUDemocrats
SP35
EFDEurope of Freedom and DemocracyEuropa van Vrijheid en DemocratieMELD
ECPM
SGP33
NINon-InscritNiet-ingeschreven leden-PVV30

Link naar: Overzicht Europartijen


Voorgaande Europese verkiezingen

- Campagnes en uitslagen
- Programma's per verkiezingsjaar en per partij
- Affiches per verkiezingsjaar


Websites

- Gearchiveerde websites van politieke partijen (Archipol)
- www.elections2014.eu/nl
- www.europeseverkiezingen.com
- www.europa-nu.nl/id/vj2nfcso80uv/verkiezingen_europees_parlement_2014
- www.kiesraad.nl/artikel/ep-europees-parlement
 


 

Laatst gewijzigd: 15-09-2017 14:02:52